organları tek yıllık olan baş ve yapraklarından çeşitli şekillerde faydalanılan bir sebze türüdür. Enginarın yenilen kısmı açmamış çiçeklerinin geniş ve etli çiçek tablası ile brakte adını verdiğimiz enginar başındaki etli dip kısımlarıdır. Taze tüketiminin yanında konserve ve derin dondurulmuş olarak kullanılır.
Enginar, sebze olarak bilinse de enginarın yediğiniz kısmı aslında bir çiçeğin açmadan önceki tomurcuğudur. Çiçek açtıktan sonra enginar tek, mor bir çiçek şekline dönüşür. Bu bitki Akdeniz kökenlidir ve potansiyel tıbbi özellikleri sebebiyle yüzyıllardır kullanılmaktadır.
Enginar toprak altı gövdesi çok yıllık, toprak üstü organları tek yıllık olan baş ve yapraklarından çeşitli şekillerde faydalanılan bir sebze türüdür. Kökleri üzerindeki tomurcuklarda her yıl sürgünler oluşur.
Enginar, halk arasında deve dikeni olarak bilinen ve kırlarda kendiliğinden yetişen bitkinin seleksiyonu sonucu elde edilmiştir. Kültürü yapılan enginar sistematikte, Asteraceae familyasında yer alır.
Hem kış, hem de ilkbahar sebzesi olarak bilinen enginar, Şubat-Mayıs ayları arasında hasat edilir.
Kalbi enginarın en etli kısmıdır, sapının orta kısmı da yenilebilir. Bebek enginar olmadıkça enginar kalbi yenmez. Ülkemizin genellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetişir.
Her ne kadar meyve ve sebze terimleri birbirlerine zıt anlamda kullanılmaktaysa da aslında botanik açıdan meyve kabul edilen birçok bitki kısımları mutfaklarda sebze olarak kullanılır. Örneğin patlıcan, domates, kabak gibi sebzeler aslında botanik bakımdan aynen erik, kayısı, şeftali gibi meyve sayılmaktadırlar.
Maydanozgiller familyasının bir üyesi olan havuç, "kök sebzeler" sınıfına girer. Bu nedenle havuç meyve mi sebze mi sorusunun cevabı olarak kolayca "Havuç sebzedir" diyebiliriz.
Esasen bir devedikeni türü olan bu bitki, yemek üzere hasat edilmediği zamanlarda tek bir mor çiçek halinde açıyor. Kökeni Akdeniz olan enginar, Türkiye'de başta İzmir, Bursa ve İstanbul olmak üzere en çok Ege ve Marmara'da yetiştiriliyor.
Anavatanı Akdeniz ve Kuzey Afrika olan enginar, dünyanın en eski yiyeceklerinden biri sayılıyor. Bugün en çok Kaliforniya, Fransa, İtalya ve İspanya'da üretiliyor. 100'den fazla enginar cinsi var ama ticari amaçla üretilenin sayısı 40-50 civarında.
Seda Karabulut
