Ay'daki suyun keşfi
24 Eylül 2009 tarihinde Science mecmuası, Hindistan Uzay Araştırma Teşkilatı'nın (HUAT) Chandrayaan-1 uydusunda bulunan bulunan Moon Mineraloji Mapper (M³) aletinin Ay'da su tespit ettiğini bildirdi. M3 M3, Ay'ın yüzeyinde 2,8-3,0 mikrometre civarında soğurma özellikleri tespit etti.
NASA, Ay'ın güneş gören yüzeyinde su molekülleri bulunduğunu açıkladı. NASA Astrofizik Birimi Direktörü Paul Hertz, bu bulgunun çok ilginç olduğunu söylüyor. Ancak Ay'da bulunan su, Sahra Çölü'ndeki su miktarının 100'de 1'i oranında.
Ay'ın atmosferi çok ince ve çoğunlukla hidrojen, neon ve argondan oluşuyor. Bu da insan gibi oksijene bağımlı bir canlı türünün Ay'da nefes almasını imkansız kılıyor. Ancak bilim insanlarına göre Ay'da gökyüzünde olmasa da yüzeyde bol miktarda oksijen var.
Suyun bir bileşeni olan hidrojen, günümüzde ESA'nın Venus Express uzay aracı tarafından tespit edildiği gibi uzayda kayboluyor.
İster yağıştan (yağmurdan), ister yeraltı su kaynaklarından, ister başka bir kaynaktan kaynaklansın, sonuç olarak Mars'ta su mevcuttur.
Ay'ın iç yapısı çekirdeği, manto tabakası ve yüzey kabuğundan oluşur. Ay'ın demir yönünden zengin yaklaşık 250 km'lik bir yarıçapa sahip katı hâlde bir iç çekirdeği olduğu düşünülüyor. İç çekirdeğin üzerinde 90 km kalınlığa sahip sıvı demirden oluşan bir dış çekirdek bulunuyor.
Ay denizleri
Çıplak gözle rahatlıkla görünebilen Ay yüzeyinde bulunan karanlık Ay düzlüklerine Ay denizi denir. Çünkü antik dönem gök bilimcileri bunların suyla dolu olduklarını zannediyordu. Günümüzde bunların katılaşmış bazalt olduğu bilinmektedir.
Sonuç olarak, Ay'ın varlığı sadece geceleri gökyüzünü aydınlatmakla kalmaz, aynı zamanda Dünya'nın eksen eğikliğini, iklim dengesini, okyanus seviyelerini, jeolojik süreçleri ve hatta insanlığın kültürel gelişimini kontrol eden çok önemli bir unsurdur.
Ay'da atmosfer yok. Bu yüzden Ay yüzeyinde hava basıncı yok. Bu da Ay'da akarsu ve göl bulunamayacağı anlamına geliyor, çünkü sıvı haldeki su Ay yüzünde basınç yokluğundan anında buharlaşırdı.
Ay'da atmosfer yoktur. Bir başka deyişle ayda gaz bulunmaz. Ay'ın yüzeyi Güneş'ten gelmiş olan ışınlar sebebiyle gündüzleri çok daha sıcaktır, geceleriyse çok daha soğuk olur.
Elif Ayşe Yıldırım
