Ulusal mücadelenin amaç, gerekçe ve yönetimi belirlemiştir. AMAÇ: Milletin bağımsızlığını sağlamak. YÖNTEM: Ulusal bağımsızlığı milletin azmi ve kararı kurtaracaktır. Milli kurullar vasıtasıyla halk örgütlenecek ve bu kurul milletin işini üstlenecektir.
Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesi, amacı ve yöntemi belirlenmiştir. İlk kez millî egemenliğe dayalı bir yönetimden bahsedilmiştir. İstanbul Hükûmeti ilk kez yok sayılmıştır. Türk milleti, hem İstanbul'a hem de işgalci güçlere karşı mücadeleye çağrılmıştır.
2.1- Amasya Genelgesi Kararları;
1- Vatanın bütünlüğü, milletin istiklali tehlikededir. 2- İstanbul hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getire- memektedir. Bu durum ise milletimizi yok olmuş gibi göstermektedir. 3- Milletin istiklalini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
Türk kurtuluş hareketini kişisel bir hareket olmaktan çıkarıp, milletin birlik ve dayanışmasını sağlayan milli bir hareket haline getirmektir.
İlk kez ortaya atılan milli egemenlik, milli bağımsızlık gibi kavramlarla yen bir yönetim anlayışından bahsedilmiştir. Direniş hareketinin esaslarını belirleyen bir belge olması sebebiyle Amasya Genelgesi; İstiklal Savaşı'nın amaç, gerekçe ve yöntemlerini belirlemiştir.
Amasya genelgesi, iç ve dış düşmanlara karşı bir isyan, bir ihtilal parolası niteliğindedir. Milli irade kavramı yerleştirilmeye çalışılmıştır. Milli egemenlik ve milli devlet kavramlarından ilk defa söz edilmiştir. Türk Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesi, planı, programı ve metodu açıklanmıştır.
Bu genelge ile ulusal bilinç uyandırılarak halkın işgallere karşı tepki göstermesi sağlanmıştır. Aynı zamanda dağınık halde bulunan askerî birliklerin Mustafa Kemal Paşa'nın emrine girmesi ve askerî birliklerin terhisinin önlenmesiyle Türk Milletinin kaderi yeniden yazılmıştır.
Amasya Karadeniz bölgesinde yer alan küçük bir şehir. Özellikle Amasya kral mezarları, Amasya Yeşilırmak ve Amasya evleri ile oldukça dikkat çeker. Etrafı dağlarla kaplı olan bu şehir İç Anadolu kültürüne de oldukça yakındır. Amasya hava durumu çoğu zaman rüzgarlıdır.
Hepinizi saygıyla selamlıyorum. 'Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikedir. Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. ' ifadeleriyle, hem mevcut durum somut biçimde tahlil edilmiş, hem de milletten güç alındığı, milletin kararının önemli olduğu vurgulanmıştır.
Amasya Antlaşması, tam bir antlaşma vasfını taşımamak ve iki hükümdarın karşılıklı dostluk temennilerinden ibaret gibi görünmekle beraber Basra, Bağdat, Şehrizor, Van, Bitlis, Erzurum, Kars ve Atabegler yurdu üzerindeki Osmanlı hâkimiyetinin Safevîler'ce tanınması anlamına gelmektedir.
Defne Aksoy
