Ahlat Doğu Anadolu Bölgesinin, Yukarı Murat –Van Bölümü'nde, Süphan ve Nemrut dağları arasında bulunan plato üzerinde kurulmuş, Bitlis İli'ne bağlı, 34.000 nüfuslu bir ilçe merkezidir.
XIII. yy'da başkent ve bölgedeki en büyük vilayetlerinden biri olan Ahlat, Osmanlılar Döneminde uç şehir olarak önemini sürdürmüştür.1877 / 78'de Bitlis'in vilayet yapılmasıyla Bitlis'e bağlanan Ahlat, 1929 yılında Van'a, 1936 yılında tekrar Bitlis'e bağlanmıştır.
Ahlat, Sübhan ve Nemrut dağları arasında Van Gölü'ne nâzır eğilimli platolar üzerinde kurulmuş, Selçuklular çağında Ahlatşâhlar Beyliği'ne başkentlik yapmış, politik ve kültürel sahalarda önemli rol oynamış bir Oğuz/Türkmen şehridir.
Ahlat şehri, tarihi mezarlıklarıyla ön plana çıkan bir ilçedir.Selçuklu döneminden kalan mezar taşları Türk tarihi açısından önemli bir değere sahiptir.
Gerçekten ilçemiz çok güzel bir sahil kıyısına sahip.
2-Ahlat'ta Çeşitli Hakimiyetler
Şehrin en eski sakinleri olan Urartular buraya “Halads” , Ermeniler “Şaleat” , Süryaniler “Kelath” , Araplar “Hil'at” , İranlılar ve Türkler ise “Ahlat” demişlerdir. Ahlat'ta paleolotik döneme Tunç Devri'ne tarihlendirilen münferit eserler mevcuttur.
Mesala Araplar arasında, karışık insan topluluğu manasında; “ahlatun mine'n-nas” sözü meşhurdur. Arapların kullandığı bu deyimden de anlaşılıyor ki, Ahlat adının menşei etimolojik olarak “ H L T” kökünden gelmekte ve etnik yapısından dolayı bu adın verildiği tahmin edilmektedir.
Bu şehirler, yani Ahlat Âdilcevaz ve Erciş Irakeyn seferi neticesinde (940-942 = 1533-1535) Osmanlı idaresine sokuldu. Kanunî bu seferden dönerken Erciş ve Âdilcevaz'dan sonra Ahlat'a uğramış ve oradan Diyarbekir'e gitmişti [88]. Fakat Safeviler fethi edilmiş olan Van'ı ve Erciş'i geri aldılar.
Daha sonra İran denetimine tekrar girdiği görülse de Ahlat, Kanuni Sultan Süleyman'ın İran Seferi sonucunda kesin olarak Osmanlı'ya bağlanmıştır. 1915 yılında gerçekleşen Rus işgaline kadar Ahlat, uzunca bir süre Osmanlı'ya bağlı kalmıştır.
Kürtler, Anadolu'nun en eski yerli halklarından biridir ve bölgede çok uzun süredir yaşamaktadır. Kürtler, Ahlat'ta Selçuklu, Moğol, İlhanlı, Celayirli, Karakoyunlu, Akkoyunlu, Safevi ve Osmanlı gibi çeşitli devletlerin idaresinde yaşamış ve bölgenin siyasi, sosyal ve kültürel hayatına katkıda bulunmuştur.
Seda Karabulut
