Türkçede tok kelimesinin karşıtı olan aç kelimesi en sık kullanılan kelimelerden biri olarak karşımıza çıkar.
Kirli = Temiz Yaşlı = Genç Aşağı = Yukarı Şişman = Zayıf Aç = Tok Ağır = Hafif Ucuz = Pahalı Büyük = Küçük Görmüş olduğunuz gibi bu konuda birçok farklı zıt anlamlı kelimeleri kullanmak mümkün.
Hoşa giden anlamlar içeren tat kelimesinin eş anlamlı kelimeleri lezzet ve zevk olarak bilinmektedir. Bu her iki kelime tat sözcüğünün yerine kullanılabilmektedir.
Taze kelimesinin eş anlamlıları körpe, dinç, yaş ve yeni kelimeleridir. Bu sözcükler taze sözcüğü yerine kullanılabilir durumdadır. Taze ile aynı anlama gelirler.
Aç kelimesi anlam olarak karnını doyuramayacak derecede fakir olan bir kişinin durumunu anlatmak için kullanılmaktadır. Aç kelimesinin en yaygın kullanılan eş anlamlı hali yoksul ve fakir kavramları olmaktadır.
Tüm bu bilgilerin ışığında incelediğimiz zaman aç kelimesinin zıt anlamlısı tok kelimesidir. Yine de bir kelimenin zıt anlamlısının o kelimenin cümle içindeki anlamına göre farklılık gösterebileceğini açıklamakta fayda var.
Aç kelimesi, birden fazla anlama sahip olduğundan, birden fazla zıt anlamı bulunmaktadır. Bunlar ise; ört, kapa, kapat ve tok olarak sıralanabilir.
Tek kelimesinin zıt anlamı olan kelime; çifttir.
Kaba kelimesi ile zıt anlamlı olan diğer kelimeler şunlardır: Görgülü, centilmen, rakik, kibar.
Tatlı kelimesinin en çok duyulan eş anlamlısı şekerli ve şirin sözcükleridir. Özellikle tatlı kelimesinin sahip olduğu anlam şekerli ve şirin kelimeleri içerisinde de yer almaktadır.
Kehf kelimesi, zor koşullarda sığınılacak yer anlamına gelir. Bu sözcük mağara ve in kelimeleriyle eş anlamlıdır.
Bu doğrultuda TDK açısından bakıldığı zaman tane kelimesine karşılık olarak, 'adet' sözcüğü denk gelmektedir. Türk Dil Kurumu üzerinden bakıldığı zaman tane kelimesi için, 'adet' sözcüğünün kullanıldığı görülüyor.
Can Yılmaz
