Çatılarına göre fiil türleri edilgen ve etken olarak nitelendirilir. Doğrudan direkt cümle öznesi tarafından yapılan veya yapılması olası fiillere etken fiil ismi verilmektedir. Geçişli fiil sorusuna karşılık belirtisiz nesne, neyi sorusuna cevap belirtili nesne alabilen fiillerin tamamına geçişli fiil tanımı yapılır.
Özne yüklem ilişkisine göre fiiller etken fiil ve edilgen fiil dönüşlü fiil ve işteş fiil olarak 4 alt başlığa ayrılır. Nesne yüklem ilişkisine göre fiiller geçişli fiil, geçişsiz fiil, oldurgan fiil ettirgen fiil olarak 4 alt başlıkta incelenir. İşi yapan gerçek bir öznenin bulunduğu fiillere etken fiil denir.
Geçişli - geçişsiz
Bir fiilin geçişli olup olmadığı özneden sonra sorulan "ne", "neyi" ve "kimi" soruları sorularak anlaşılır: Zararlı böceklerden korumak için meyve bahçesini ilaçlayacağız. (belirtili nesne, geçişli fiil) Her bahar başlangıcında evi güzelce temizleriz. (belirtili nesne, geçişli fiil)
Türkçe'deki etken çatı, işi gerçekleştiren özneyi net bir şekilde belirtir. Özne, işi yapan kişiyi veya nesneyi açıkça ifade eder. Etken çatılı fiiller genellikle kök biçimindedir ve öznenin rolü cümlenin anlamını netleştirir. Diğer yandan, Türkçe edilgen çatıda işi yapan özne belirsizdir, ve gerçek özne yoktur.
Bu fiillerin oluşturduğu çatı da edilgen çatıdır: aç-/aç-ıl- (Paket açıldı), biç-/biç-il-, boz-/boz- ul-, bil-/bil-in-, çal-/çal-ın-, oku- /oku-n-, yıka-/yıka-n- gibi. Edilgen çatı ekleri, geçişli fiilleri geçişsiz fiillere çevirir. Fiil etken çatıdaki özne ve nesneyi almaz.
Bir fiilin geçişli fiil olup olmadığı, özneden sonra sorulan "ne", "neyi" ve "kimi" soruları sorularak anlaşılır.
Etken fiil örnekleri nelerdir sorusu üzerinden konuyu daha net anlamak söz konusu hale gelir. Örnek olarak; Arda top oynarken pencereyi kırdı cümlesi etken bir fiildir. Çünkü eylemin kim tarafından yapıldığı bu cümlede açık bir şekilde ifade edilir.
Gülmek geçişli bir fiildir ve 'onu' nesnesi alabilir.)
Gülmek geçişli bir fiildir ve 'onu' nesnesi alabilir.)
Gülmek geçişli bir fiildir ve 'onu' nesnesi alabilir.)
SON YAZILAR
2100 artık yıl mı
Bir kişinin kendi hayat hikayesini anlattığı türe ne ad verilir
Alerji yama testi
1792 yaş antlaşması
Ermenek'te şelale var mı
Ampute etmek
Dideral kullanmak tehlikeli mi
An mı ân mı
Esmer şekerle normal sekerin farki
1 tbmm ye karşı çıkan ayaklanmalar
Ameliyat yeri akıntısı
5in katları
1968 de ne icat edildi
Evrenin en hızlı şeyi
Eter alkol
Acem borusu hızlı büyür mü
1 pozitif çarpan mıdır
Enerjisa müşteri hizmetleri merkezi
Esophageal adenocarcinoma prognosis
Dacia Duster otomobil mi yoksa kamyonet mi
Deve sidiği hadisi sahih mi
Elektrikli kombi kullanışlı mı
Bahçelievler Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi diş teli takıyor mu
Çamaşır ve kurutma makinesi üst üste koyma
Evrenin genişlediğini ispatlayan bilim insanı
Eren Sayar ne iş yapıyor
Çiçek adasında ne var
Australorp tavuk yumurta verimi
En küçük çift tam sayı
Dana etinin en yumuşak yeri neresi
Falda c harfi
Bahar 31 Aralık'ta var mı
Bilimsel bilgi nesnel mi
Et beni yok etme
3 tekerlekli benzinli motor var mı
Alp ismi konulur mu
Ağrı doğubeyazıt tarihi yerler
Balgam söktürücü kür
En uzun boylu insan
Etik turleri