Edilgen çatı, eylemi gerçekleştiren kişi ya da nesne yerine eylemden etkilenen kişi ya da nesneye olan ilgiyi belirtmek için kullanılır. Başka bir ifadeyle, en önemli nesne ya da kişi cümlenin öznesi haline gelir.
Edilgen Fiil Nasıl Bulunur? Yukarıda verilen tekil ve çoğul sorular üzerinden, yüklem ile beraber cümle içerisinde özne olup olmadığı ön plana çıkmaktadır. Eğer bu sorular üzerinden cümlede işi yapan kişi ya da kişiler yok ise, o vakit bu cümlenin edilgen fiil olduğu anlaşılır.
Edilgen çatıda özne, cümle dışında bırakılır.
Cümle içindeki yüklemin belirtmekte olduğu işin, hareketin ya da eylemin kim tarafından yapıldığı bilinmeyen fiillere edilgen fiil ya da edilgen çatılı fiil adı verilmektedir. Gerçek öznesi söylenmeyen ya da bilinmeyen edilgen filler, fiil köküne -l, -n eklerinin getirmesiyle yapılır.
B. Edilgen Çatı: Etken fiillerden -l- ve -n- ekleri ile kurulan fiiller edilgen fiillerdir.
Türkçe'deki etken çatı, işi gerçekleştiren özneyi net bir şekilde belirtir. Özne, işi yapan kişiyi veya nesneyi açıkça ifade eder. Etken çatılı fiiller genellikle kök biçimindedir ve öznenin rolü cümlenin anlamını netleştirir. Diğer yandan, Türkçe edilgen çatıda işi yapan özne belirsizdir, ve gerçek özne yoktur.
Yükleme sorulan "işi yapan kim" sorusu ile özne belirlenmeye çalışılır. Bu soru karşısında cevap alınabiliyorsa bu cümle etken çatılı bir cümle olarak tespit edilir. Eğer cevap alınmıyorsa bu cümle edilgen çatılı bir cümledir diyebiliriz.
Özneleri bilinmeyen fiillere “edilgen fiil” denir. Bir cümlede işin kim tarafından yapıldığı bilinmiyorsa, fiil edilgen çatılıdır. Kök ya da gövde durumundaki fiillere “-il, -in” ekleri getirilerek edilgen fiiller yapılır. NOT: Edilgen fiillerin yüklem olduğu cümlelerde işin kim tarafından yapıldığı belli değildir.
Cevap: Yapılan işten etkilenen insan topluluğu.
Yani bir fiil geçişli bir fiil iken aldığı ekler ile birlikte geçişsiz bir fiil oluyorsa o fiile ettirgen fiil denilmektedir. Ettirgen fiile durumu yüklem üzerinde geçmektedir. Genellikle bu fiiller yüklem olarak karşımıza çıkmaktadır. Ettirgen fiil ekleri "-t,-ır, -dır" ekleri olmak üzere üç tanedir.
*Cümlede gerçek öznesi belli olmayan; eylemin bildirdiği işi yapan değil, işten etkilenen durumunda öznesi bulunan fiillere “edilgen çatılı fiiller” denir. *Edilgenlik “-l, -n” ekleri ile yapılır. *Edilgen fiillerin öznesine “sözde özne” adı verilir. Çamaşırlar güzelce yıkandı.
Bazı fiiller geçişli iken almış oldukları birtakım ekler ile beraber geçişsiz hale gelirler. Böyle durumlarda ise bu fiillere ettirgen fiil denir. Genel olarak ise bir cümle geçişli hali bulunurken, daha sonra gelen bazı ekler eşliğinde geçişsiz şekilde bir yapıya dönüşür.
SON YAZILAR
Dermovate 0.05 krem
40 engelli raporu aracı başkası kullanabilir mi
Barbie'nin kız kardeşinin adı ne
Erken Boşalma İlacı
Ağzında bakla ıslanmamak deyiminin hikayesi
141M nerelerden geçiyor
Bağlanma enerjisi
Alkollü ve ehliyetsiz araç kullanma cezası
1 tanzimat fermanı
Aksef 500 ne için
Android'den ios'a aktarma uygulaması
Endocrine system
Eski ve kabul edilmiş skoç riti
Ehliyet için göz muayenesi şart mı
23 nisan 1920 de
Dua yazılı kağıdı suya atıp içmek
Bakteriyel vajinozis eş tedavisi
1 Metrekup altin kac ton
23 nisan üniversite tatil mi
Devlet bahçeli hastalığı
Ağır hasta duası
18 yaşından küçükler kan verebilir mi
Anafikir bulma
Engin Nurşani ne çalıyor
Bursa nın ilçeleri
4k yayın yapan kanallar
Baharatlı omlet tarifi
Borderline aşık olabilir mi
15 mayısta kargolar çalışıyor mu
Erdemir kuruluş
Allah tarafından gönderilen ilk din
Bosch kombi donma koruması
1240 neyin numarası
Ağızda hindistan cevizi yağı çevirme
46 2f ceza
Ağızda metal tadı
Esmer tene allık rengi
Ekin Uzunlar ne tür müzik yapıyor
Denetim serbestlik e-devlette görünür mü
Çanakkale savaşındaki komutanlar