İnsanı biz yarattık ve elbette içinden geçenleri biliriz; sağında solunda oturmuş iki alıcı (yaptıklarını) alıp kaydederken biz ona şah damarından daha yakınız. Andolsun, insanı biz yarattık ve nefsinin kendisine fısıldadıklarını biliriz ve biz ona şah damarından daha yakınız.
Âyette; "Biz ona şahdamarından daha yakınız." buyrulur, Hadiste ise; "Cenâb-ı Hak yetmiş bin perde arkasındadır." denilir. Bu iki ifadeyi nasıl anlayabiliriz? Bu âyet Allah'ın kula yakınlığını ifade ediyor. Yani insan Allah'a çok uzak olabilir; ama Allah kuluna sıfatları noktasından çok yakındır.
16: Gerçek şu ki, insanı biz yarattık ve nefsinin ona neler fısıldadığını da çok iyi biliyoruz. Çünkü biz ona şah damarından daha yakınız. 17: Onun sağında ve solunda oturmuş iki kayıtçı melek, onun her söz ve davranışını yazmaktadır.
- Dedem Kur'an'dan Kaf suresi 16. ayeti mealen şöyledi: Allah kullarına hitaben, "Ben size şah damarınızdan daha yakınım." diyor. - Sonra dedem, Cenab-ı Allah Kur'an'da kullarına konuşur, "Sizle beraber konuşan benim." dediğini söyledi.
Hiçbir söz söylemez ki, onun yanında bir hazır ve nazır olmasın. İnsan hiçbir söz söylemez ki, yanında gözetleyen, yazmaya hazır bir melek bulunmasın. İnsan hiçbir söz söylemez ki yanında (yaptıklarını) gözetleyen bir kaydedici hazır bulunmasın! İnsân bir lakırdı telaffuz ider itmez dâimâ ânı kayd idecek olan hazırdır.
3. وَنَحْنُ اَقْرَبُ اِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَر۪يدِ “Biz ona şah damarından daha yakınız.” Bu ifade Yüce Allah'ın insana kendisinden daha yakın olduğunu haber vermektedir.
Allah'ın bizimle beraber olması demek; nerede olursanız olun O sizinle beraberdir, size şah damarınızdan daha yakındır, dua ettiğinizde duanıza cevap verir, sizin tutan eliniz, yürüyen ayağınız, gören gözünüz olur, demektir. 10Mücâdele, 58/7. biz ona şahdamarından daha yakınız.”11diye buyrulmaktadır.
Ayette geçen “habl-i verid” ifadesi bu meallerde “şah damarı” olarak Türkçeye çevrilmektedir. Bunun yanında bazı meal ve tefsirlerde “habl-i verîd” ifadesi aynen kullanılmakta, bazı meallerde “boyun damarı”, “can damarı” anlamlarıyla Türkçeye çevrilmektedir.
Kaf Suresinde paganların kendilerine gönderilen peygamberleri ve ölümden sonra dirilmeyi yalanladıklarından, Allah'ın kudretinden, Kâinatı yaratan Allah için ölümden sonra diriltmenin kolay olacağından, Peygamberi yalanlayan bazı kavimlerden, Ahiret hayatından, Allah'ın emirlerine uyanlara verilecek nimetlerden ...
Andolsun insanı biz yarattık ve nefsinin (iç benliğinin) ona ne fısıldadığını yine biz biliriz, çünkü biz ona şah damarından daha yakınız. İnsânı biz halk itdiğimiz içün nefsinin kulağına ne söylediğini (ne vesvese ilkâ itdiğini) bilüriz. Bizim 'ilmimiz âna şâh damarından daha yakındır.
Derya Çınar
