Aşar (öşür) vergisi; Osmanlı Döneminde köylülerden, ürettikleri tarım ürünleri için %10 oranında alınan bir vergidir. Osmanlı Devleti'nin temel gelir kalemini oluşturan vergi, arazi para ile sulanıyorsa yirmide bir oranında verilirdi.
«Âşâr» veya «Öşr», Osmanlı İmparatorluğumda uzun süre temel gelir kaynağı olarak uygulanmış ve Türkiye Cumhuriyeti idaresine geçmiş olan, tarım geliri üzerine salman, dolaysız bir vergidir.
Aşar Vergisi'nin kaldırılması, erken Cumhuriyet döneminde yeni rejimi en çok uğraştıran ve uzun süre tartışmalara yol açan mali sorunların başında gelmiştir. Bu bağlamda gerek tarımsal üretimi desteklemek, gerekse kırsal kesim üzerindeki vergi yükünü azaltmak amacıyla 1925 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.
Yalnızca sosyal açıdan bir değerlendirme ile yaklaşılarak varılan kanıda, aşar ve- risinin kaldırılmasının halkçı bir uygulama olduğu kabul edilmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında tarım alanında gerçekleştirilen halkçı uygulamalardan biri de topraksız çiftçiye toprak dağıtılması olmuştur.
İşte bu gelir kaynağı, 17 Şubat 1341 (1925) tarihinde «Âşârm İlgası, Yerine İkame Edilecek Mahsûlat-ı Ar- ziye Vergisi Hakkındaki Kanun» ile kaldırılmış ve böylece sermaye bi rikimi ve ekonomik kalkmma aşamasında fevkalâde ciddî sonuçlar ya ratılmıştır.
Aşarın kaldırılması hem büyük toprak sahiplerini hem de küçük köylüleri ağır bir vergi yükünden kurtarmıştır. Öyle ki aşarın kaldırılması toplam vergi gelirleri içinde tarım kesiminin payını % 33'ten % 10 düzeyine indirmiştir.
Bu kapsamda Aşar Vergisinin kaldırılması ile tarım kesimi üzerindeki vergi yükünün hafifletildiği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu uygulamanın Cumhuriyetin ilk yıllarında sahip olunan mali düşüncenin bir yansıması olduğu ifade edilmiştir.
Ad. [1] (tarih) Osmanlı döneminde tarım kesimindeki işini bırakanlarıdan alınan vergi.
Osmanlı uygulamasında hem harâcî araziden ve hâsılatından hem de Müslüman olmayan şahıslardan kişi başına alınan vergidir. Harâc-ı ruûs (harâc-ı baş) cizye vermekle mükellef kişilerden, harâc-ı arz (bağ haracı) araziden alınır.
Cumhuriyet'in ilanına ve reformlarına karşı çıkarak şeriat isteğiyle dönemin hükûmetine karşı silahlı isyanda bulunmuş, bunun üzerine 1925 yılında yargılanmış ve ardından idam edilmiştir.
Derya Çınar
SON YAZILAR
24 tv genel yayın yönetmeni
Demdeme türü
Ayet Hala akıllanmayacak mısınız
Didim Bodrum arası feribot var mı
Falda kapı görmek
Bogazda nodüller tehlikelimi
Devrim özkan yaş
Dünya Hakkında Bilgi
Ağzının payını vermek
Çamaşır makinesi kireç tutmaması için ne yapmak lazım
Er işareti
Alkolün vücuda etkileri
Bitlis nüfusu merkez
Aşk filmlerinin unutulmaz yönetmeni konusu
Ağzımın içi tuzlu gibi
Aşırı tatlı tüketimi
Banyodan sonra ayaklara soğuk su dökmek hadis
Ayvalıktan nereye feribot var
Dev çıyan zehirli mi
Engelleyince hikaye görünür mü
Bactroban krem nereye sürülür
Çekirdek aile tanımı
132 ne hattı
Derya Balta Hilal ne oldu
Allah ın her şeyi bilme sıfatı
Ayakta yolcu taşıma cezası
Eti Puf neyle yapılıyor
Birlesik zamanli fiil
Ayakkabı sıcak suda yıkanır mı
Devlet memuru nikah izni
Dövme 1 haftada iyileşir mi
Bankacılık eşit ağırlık mı
Didem arslan iletişim
Ayrılan eşlerin barışması için dua
20 20 20 kükürtlü gübre ne ise yarar
Evlerde çıkan böcekler
Eşofman pantolon adı ne
Anayasa fırlatma
3600 ek gösterge lise mezunlarını kapsıyor mu
Çarşı anarşist mi
