Alerjik rinit, tüy, polen ve akarlar gibi yabancı maddelere karşı bağışıklık sistemi tepkisi olarak vücudun verdiği reaksiyon sonucu nezleyi andıran belirtiler ortaya çıkaran alerjik durumdur. Bu yabancı maddeler solunduğunda vücutta bağışıklık sisteminin çalışmasında rol oynayan histamin salgılanır ve tepki verir.
Alerjik rinit belirtileri
Gözlerde kaşınma kızarıklık, sulu akıntı, göz altlarında morluk oluşur. Boğazda yanma, ağrı, öksürük, kaşıntı hissi, ses kısıklığı ve tat bozukluğu olabilir. Uykudan sık uyanma, horlama ve boğaz kuruluğuna yol açabilir. Bu da gün içinde uyuklamaya ve verimlilikte düşmeye sebep olabilir.
Alerjik rinit tedavisinde antihistaminler, kortizonlu spreyler (kortikosteroid) ve tuzlu su kullanılabilir. Burunda tıkanıklık fazla olduğu takdirde, ilk etapta dekonjestanlar kısa süreli kullanılabilir. Burunda çok fazla akıntı olduğu takdirde ise ipratropium burun spreyleri yarar sağlayabilir.
Bir çok kişi için alerjik rinit tedavisinde en etkili ilaçlar burun spreyleridir ve sıklıkla önerilen ilk ilaç olurlar. Nazal kortikosteroidlere örnek olarak; flutikazon propiyonet (Flonase), triamsinolon (Nasacort AQ), mometazon (Nasonex) gibi burun spreyleri söylenilebilir.
Ağaç polenleri Şubat-Nisan, çayır polenleri Mayıs-Temmuz, yabani ot polenleri ise en çok Ağustos-Ekim aylarında yayılma gösterir. Gün içerisinde sabah saatlerinde polen düzeyi daha çok yoğunlaşır. Nemli ve rutubetli havalarda azalırken kuru ve güneşli havalarda polen düzeyi artar.
Alerjenlerden uzak durmak, ilaç ve aşı tedavisi bu süreçte uygulanan tedaviler arasında. Ek olarak yıl boyu süren alerjik rinit bitkisel tedavi yöntemleri de uygulanır. Lavanta çayı, ısırgan otu çayı, papatya çayı, nane çayı, tuzlu su, zencefil, zerdeçal, soğan ve sarımsak bitkisel tedavi yöntemleri arasındadır.
Alerjik rinit, hastaların yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etki yapar ve çalışma ile sosyal hayatlarını engeller. Erken teşhis, alerji belirlemesi, önleyici tedbirler ve tedaviye başlama, ileride ortaya çıkabilecek kronik hastalıkların önlenmesine yardımcı olur.
Alerjik rinit alerjen maddeyle temas halinden hemen sonra başlar. Nezleyse virüsü kaptıktan birkaç gün sonra ortaya çıkar. Alerjik rinit, alerjen maddeye maruz kaldığınız sürece devam eder. Nezleyse sadece üç beş gün sürer.
Alerjik rinit astım gelişimini tetikleyebileceği için tedavisinin ihmal edilmemesi gerekir. Özellikle standart tedaviler (antihistaminik, nazal steroid vs.) ile şikâyetleri kontrol altına alınamayan hastaların mutlaka alerji ve immünoloji uzmanlarınca değerlendirilmesi gerekir.
Sigara kullanımının kronik rinosinüzit, astım ve alerjik rinit gibi birçok üst solunum yolu hastalığı ile yakın ilişkili olduğu ve hastalık semptomlarını şiddetlendirdiği çeşitli yaş gruplarında yapılan araştırmalarla ortaya konulmuştur.
Emre Ali Demir
