Bu gibi alıntılar ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında kelime sonlarındaki sert ünsüzler yumuşar: kitap / kitabı, sebep / sebebi; bant / bandı, bent / bendi, cilt / cildi, etüt / etüdü, metot / metodu, standart / standardı; ahenk / ahengi, hevenk / hevengi, renk / rengi vb.
Hayat: Hayatını düzene koyacaktı. Daha bunun gibi birçok örnekle karşılaşacaksınız: Ahlak, kısmet, anket, sanat, hakikat, millet, merak… Bu tür kelimeler yumuşamaya uğramaz.
Süreksiz sert ünsüzlerle (p, ç, t, k) biten sözcükler ünlü ile başlayan ek aldıklarında ünsüz değişimi (yumuşama) olur.
Ünsüz yumuşaması kuralına uymayan tek heceliler: bank, blok, tank, stok, trup, brüt, baht, jant, çark, dart, dost, fark, halk, jest, kamp, kant, kart, kask, kent, kont, kulp, kürk, künk, mask, mert, neft, pakt, park, pist, post, rant, rüşt, semt, sert, sirk, sırt, şark.
sesli ile başlayan ek aldığında stoğu diye yumuşama olmaz. "türkçeyi kurallarına uygun bir biçimde yazma ve okuma yolunda savaş veren sayın cem moretti, dikkatimi stok ve blok gibi kelimelerin stoğu, bloğu biçiminde söylenmesine ve yazılmasına çekiyor.
Dilimizde kelimeler ek aldığında, köklerinde değişiklik olmaz. Bu kural iki kelime için geçersizdir. Buna göre, “ben, sen” sözcüklerine ismin –e hali (yönelme durumu) eki getirildiğinde kökteki e sesleri a'ya dönüşür ve bu ses olayına "ünlü değişmesi" denir. "ben + e - bana" sözcüğü ünlü değişmesine örnektir.
“p, ç, t, k” seslerinden biri ile biten Türkçe veya yabancı kelimelere ünlü ile başlayan ekler (yapım veya çekim eki) getirilince, kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar ve “b, c, d, g, ğ“ye dönüşür.
UYARI: Bazı alıntı kelimelerde yumuşama olmaz: ahlak / ahlakın, cumhuriyet / cumhuriyete, evrak / evrakı, hukuk / hukuku, ittifak / ittifaka, sepet / sepeti, tank / tankı vb.
Bu yaklaşıma göre; Türkçede “ç, f, h, k, p, s, ş, t (Fıstıkçı Şahap)” ünsüzlerinden biri ile biten bir sözcükten sonra “b, c, d, g” ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirildiğinde bu ünsüzler sert karşılıkları olan “p, ç, t, k” ünsüzlerine dönüşür. Bu olaya ünsüz benzeşmesi denir.
Bir sesin her yönden bir başka sese benzemesine tam benzeşme denir. Örnek: şemsiye > şemşiye, soför > şöför / şofor, ecza > ezza, bunlar>bunnar vb. Bir sesin bazı özellikler bakımından bir başka sesle benzer duruma gelmesine yarı benzeşme denir. Örnek: penbe > pembe, çarşanba > Çarşamba vb.
SON YAZILAR
En yüksek çözünürlüklü kameralı cep telefonu
27 ağustos doğumlu ünlüler
Cph4 gerçekte var mıdır
Akrep Kadını Yalan Söyler Mi
Devremülk satışında DASK zorunlu mu
Ankara havaalanında döviz bürosu var mı
Can eriği sağlıklı mı
Akıllı kemoterapi ilacı saç döker mi
Deniz şortu yıkanır mı
Etin tuzunu ne alir
Ayağın üstünde kemik çıkması
Ev türleri
Aldirin ilaç
Bıldırcın eti lezzetli mi
42HM nereye gidiyor
25 haziran onur yürüyüşü
24 tv genel yayın yönetmeni
Demdeme türü
Ayet Hala akıllanmayacak mısınız
Didim Bodrum arası feribot var mı
Falda kapı görmek
Bogazda nodüller tehlikelimi
Devrim özkan yaş
Dünya Hakkında Bilgi
Ağzının payını vermek
Çamaşır makinesi kireç tutmaması için ne yapmak lazım
Er işareti
Alkolün vücuda etkileri
Bitlis nüfusu merkez
Aşk filmlerinin unutulmaz yönetmeni konusu
Ağzımın içi tuzlu gibi
Aşırı tatlı tüketimi
Banyodan sonra ayaklara soğuk su dökmek hadis
Ayvalıktan nereye feribot var
Dev çıyan zehirli mi
Engelleyince hikaye görünür mü
Bactroban krem nereye sürülür
Çekirdek aile tanımı
132 ne hattı
Derya Balta Hilal ne oldu