1924 Anayasasında, 1921 Anayasasından farklı olarak temel hak ve hürriyetlere ilişkin düzen- lemelere de yer verilmiştir. Bu anayasada kişi hak ve hürriyetleri İnsan ve Vatandaş Hakları Beyannamesinden de esinlenilerek Anayasanın, Beşinci Faslında “Türklerin Hukuk-u Âmmesi” başlığı altında düzenlenmiştir.
4. 1924 Teşkilât-ı Esasîye Kanununun Anayasal Niteliği
Aşağıda görüleceği üzere içeriği devletin temel organlarının kuruluşuna ve temel hak ve hürriyetlere ilişkindir. 1924 Teşkilât-ı Esasîye Kanununun şeklî anlamda anayasa anlayışına göre de anayasal nitelikte olduğu tartışmasızdır.
Millî Egemenlik İlkesi: 1924 Anayasası 3. maddesinde “hâkimiyet kayıtsız milletindir” denilmektedir. Bu hükümle anayasa millet egemenliğini kabul etmiştir. Bu hüküm aynı zamanda demokratik bir devlet düzeninin ilk hareket noktası olmuştur.
Madde 2.- (Özgün hali) Türkiye Devletinin dini, Dini İslâmdır; resmî dili Türkçedir; makarrı Ankara şehridir. Türkiye Devletinin resmî dili Türkçedir; makarrı Ankara şehridir. Türkiye Devleti, Cümhuriyetçi, milliyetçi, halkçı, devletçi, lâik ve inkılâpçıdır.
1924 Anayasası'nın 5 Şubat 1937 tarihli ve 3115 sayılı Kanunla kabul edilen ikinci maddesinin ilk cümlesi şöyledir: “Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılâpçıdır.”
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasası olma özelliğini taşıyan 1924 Anayasası Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 20 Nisan 1924 yılında kabul edilmiştir.
1924 ANAYASASI'NIN ÖZELLİKLERİ
Anayasanın 1. maddesinde; Türkiye Devleti'nin Cumhuriyet olduğu, 3. maddesinde egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu belirtilmektedir. 1924 Anayasası, egemenliğin yalnızca millete ait olduğu ve yalnızca TBMM tarafından kullanılacağı esasına göre hazırlanmıştır.
1921 Anayasası katılımcı yerel demokrasi ve kurumlarını düzenlerken, siyasal özerkliğe dayanan federalizmi tercih etmemiştir. Üniter devlet ilkesi çerçevesinde, devle- tin idari yapısı ile ilgili kuralları düzenlemiştir. Anayasa yeni milli, üniter Türk devletinin adını da Türkiye Devleti olarak hukuksallaştırmıştır.
Dünyanın ilk anayasası olarak kabul edilen ABD Anayasası, kuşkusuz felsefi ve siyasal bir boşluk içinde ortaya çıkmamıştır. Bu Anayasa, Ludwikowski ve Fox'un dediği gibi; “1787 yılında Filadelfiya'da birkaç parlak zekâlı insanın kaleminden dökülmüş mucizevî şeyler değildir”.
"Devletin dini İslam'dır" ibaresi 93 yıl önce bugün Anayasa'dan çıkarıldı 1921 ve 1924 Anayasası'nda yer alan "Türkiye Cumhuriyeti'nin Dini İslam'dır" ibaresi, Mustafa Kemal'in emri, İsmet İnönü'nün de teklifiyle 1928 yılında kaldırıldı.
Derya Çınar
SON YAZILAR
Banyodan sonra ayaklara soğuk su dökmek hadis
Ayvalıktan nereye feribot var
Dev çıyan zehirli mi
Engelleyince hikaye görünür mü
Bactroban krem nereye sürülür
Çekirdek aile tanımı
132 ne hattı
Derya Balta Hilal ne oldu
Allah ın her şeyi bilme sıfatı
Ayakta yolcu taşıma cezası
Eti Puf neyle yapılıyor
Birlesik zamanli fiil
Ayakkabı sıcak suda yıkanır mı
Devlet memuru nikah izni
Dövme 1 haftada iyileşir mi
Bankacılık eşit ağırlık mı
Didem arslan iletişim
Ayrılan eşlerin barışması için dua
20 20 20 kükürtlü gübre ne ise yarar
Evlerde çıkan böcekler
Eşofman pantolon adı ne
Anayasa fırlatma
3600 ek gösterge lise mezunlarını kapsıyor mu
Çarşı anarşist mi
Böbrek üstü bezi tansiyonu etkiler mi
Ay opak mıdır
1 ve 2 meşrutiyet kısaca
Akşemseddin çalışma yaptığı bilim dalları
2100 artık yıl mı
Bir kişinin kendi hayat hikayesini anlattığı türe ne ad verilir
Alerji yama testi
1792 yaş antlaşması
Ermenek'te şelale var mı
Ampute etmek
Dideral kullanmak tehlikeli mi
An mı ân mı
Esmer şekerle normal sekerin farki
1 tbmm ye karşı çıkan ayaklanmalar
Ameliyat yeri akıntısı
5in katları
